Eucalyptus (Eucalyptus spp.) — Φωτογραφία: Alexkom000 · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Ευκάλυπτος

Eucalyptus globulus

Ψηλά αυστραλιανά δέντρα με γαλαζωπά φύλλα και φλοιό που ξεφλουδίζει σε λωρίδες — πηγή της δροσερής 1,8-κινεόλης.

Οικογένεια: Μυρτοειδή (Myrtaceae)
Έλαιο από: Φύλλα

Πώς μοιάζει

Το έλαιο αποστάζεται από διάφορα είδη· το γνωστότερο είναι ο Eucalyptus globulus, δέντρο έως 50 μ. Τα νεαρά δέντρα έχουν στρογγυλά, κηρώδη, γαλαζωπά φύλλα· τα ώριμα κλαδιά έχουν μακριά, δρεπανοειδή σκουροπράσινα φύλλα.

Ο φλοιός ξεφλουδίζει σε μακριές λωρίδες και αποκαλύπτει λείο κρεμ-γκρι κορμό. Το μπουμπούκι κλείνει με ένα μικρό «καπάκι» που πέφτει όταν ανοίγουν οι λευκοί στήμονες.

Πού φυτρώνει

Οι ευκάλυπτοι κατάγονται από την Αυστραλία και την Τασμανία. Τον 19ο και 20ό αιώνα φυτεύτηκαν σε όλη τη Μεσόγειο — και στην Κύπρο, όπου χρησιμοποιήθηκαν για την αποξήρανση ελών. Έλαιο παράγεται στην Αυστραλία, την Κίνα, την Πορτογαλία, την Ισπανία και τη Νότια Αφρική.

Από τι αποτελείται

Τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου και οι μοριακοί τους τύποι. Οι αναλογίες διαφέρουν ανάλογα με τη σοδειά, την προέλευση και την απόσταξη.

C₁₀H₁₈O1,8-Κινεόλη (ευκαλυπτόλη)
C₁₀H₁₆Λιμονένιο

Πώς μπορεί να βοηθήσει

Παραδοσιακή χρήση

Τα φύλλα ευκαλύπτου χρησιμοποιούνται από παλιά σε εισπνοές ατμού και ζεστές εντριβές.

Ο EMA αναγνωρίζει το έλαιο ευκαλύπτου (πλούσιο σε 1,8-κινεόλη) ως παραδοσιακό φυτικό φάρμακο για την ανακούφιση του βήχα του κρυολογήματος και του τοπικού μυϊκού πόνου.

Αφορά καταχωρισμένα φυτικά φάρμακα με καθορισμένες δόσεις, όχι καλλυντικά ή έλαια τροφίμων.

Τι λέει η έρευνα

Οι κλινικές μελέτες σε βρογχίτιδα και άσθμα χρησιμοποίησαν καθαρή 1,8-κινεόλη και όχι έλαιο ευκαλύπτου, γι’ αυτό ο EMA δεν μπόρεσε να βγάλει σαφή συμπεράσματα για το ίδιο το έλαιο. Η εργαστηριακή έρευνα είναι εκτενής και συνοψίζεται σε ανασκόπηση του 2018.

Μόνο για ενημέρωση. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν αντικαθιστά τον γιατρό. Τα αιθέρια έλαια δεν είναι φάρμακα και δεν προορίζονται για διάγνωση, θεραπεία ή πρόληψη ασθενειών.

Πώς χρησιμοποιείται

Στο δέρμα
Αναμείξτε 1–2 σταγόνες με ένα κουταλάκι (5 ml) φυτικού λαδιού, όπως αμυγδαλέλαιο ή jojoba, και κάντε μασάζ στους ώμους, τα χέρια ή τα πόδια. Δοκιμάστε πρώτα σε μικρό σημείο του δέρματος.
Μπάνιο
Αναμείξτε 3–5 σταγόνες με μια κουταλιά φυτικό λάδι ή άοσμη βάση μπάνιου πριν τις προσθέσετε στο ζεστό νερό — τα αιθέρια έλαια δεν αναμειγνύονται μόνα τους με το νερό.

Ασφάλεια

Από την ευρωπαϊκή ετικέτα: πιθανή ευαισθησία του δέρματος. Φυλάσσεται μακριά από παιδιά. Σε εγκυμοσύνη ή θεραπεία, συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό. Αποφύγετε τα μάτια, το εσωτερικό των αυτιών και τις ευαίσθητες περιοχές.

Ποτέ μην χρησιμοποιείτε έλαιο ευκαλύπτου σε παιδιά κάτω των 30 μηνών — μπορεί να προκαλέσει σπασμό του λάρυγγα — ή σε παιδιά με ιστορικό σπασμών· μην το βάζετε στο πρόσωπο του παιδιού ή κοντά του. Για εισπνοή, δέρμα ή μπάνιο ο EMA το επιτρέπει μόνο από 4 ετών. Μην καταπίνετε το έλαιο.

Όχι ζεστά μπάνια με το έλαιο σε εκτεταμένες δερματικές βλάβες, οξεία δερματική νόσο, υψηλό πυρετό, σοβαρή λοίμωξη, σοβαρά κυκλοφορικά προβλήματα ή καρδιακή ανεπάρκεια (EMA).