Δεντρολίβανο και προσοχή: ένα πείραμα με εξέταση αίματος

«Ιδού δεντρολίβανο, για να θυμάσαι», λέει η Οφηλία στον «Άμλετ». Το 2012 ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου Northumbria στη Βρετανία εξέτασαν την ιδέα από ασυνήθιστη γωνία: όχι μόνο αν οι άνθρωποι τα πάνε καλύτερα μετά το άρωμα δεντρολίβανου, αλλά αν η ποσότητα μιας αρωματικής ουσίας στο αίμα τους συνδέεται με την επίδοσή τους.

Τι έκαναν

20 υγιείς νέοι εθελοντές εξετάστηκαν σε ένα μικρό κλειστό δωμάτιο, όπου είχαν τοποθετηθεί τέσσερις σταγόνες αιθέριου ελαίου δεντρολίβανου σε ταμπόν διαχυτή. Ο καθένας έμεινε 4, 6, 8 ή 10 λεπτά και μετά έλυσε χρονομετρημένες ασκήσεις — αφαίρεση ανά τρία και ανά επτά, και ένα γρήγορο τεστ οπτικής προσοχής — και αξιολόγησε τη διάθεσή του. Στο τέλος πάρθηκε αίμα για μέτρηση της 1,8-κινεόλης, βασικού συστατικού του ελαίου.

Τι βρήκαν

Όσο περισσότερο έμεναν στο δωμάτιο, τόσο περισσότερη 1,8-κινεόλη είχε το αίμα τους. Υψηλότερα επίπεδα συνδέθηκαν με ταχύτερες και ακριβέστερες απαντήσεις σε αρκετές ασκήσεις — π.χ. περισσότερες σωστές απαντήσεις στην αφαίρεση ανά τρία (r = 0,47). Κάποιες συσχετίσεις ήταν αδύναμες ή μη σημαντικές, όπως η ακρίβεια στο τεστ προσοχής. Στη διάθεση βρέθηκε μία σημαντική συσχέτιση: υψηλότερη κινεόλη με λιγότερο ευνοϊκή μεταβολή της «ικανοποίησης».

Περιορισμοί που αναφέρουν οι ίδιοι

• Μόνο 20 άτομα — οι συγγραφείς ζητούν προσοχή με τα μικρά δείγματα.
• Δεν υπήρχε ομάδα χωρίς δεντρολίβανο· συγκρίθηκαν άτομα με περισσότερη ή λιγότερη κινεόλη.
• Η συσχέτιση δεν αποδεικνύει αιτία: ρόλο μπορεί να παίζουν κι άλλοι παράγοντες, όπως ο ρυθμός αναπνοής.
• Ελέγχθηκαν πολλές μετρήσεις και κάποια αποτελέσματα είναι μόλις κάτω από το συνηθισμένο όριο σημαντικότητας.

Τι δεν δείχνει

Δεν δείχνει ότι το άρωμα δεντρολίβανου βελτιώνει τη μνήμη σε σχέση με την απουσία του, ούτε ότι ο διαχυτής στο σπίτι ή στη δουλειά μάς κάνει πιο οξυδερκείς με τον καιρό. Δείχνει όμως ότι αρωματικές ουσίες από τον αέρα φτάνουν στο αίμα σε μετρήσιμες ποσότητες — χρήσιμο κομμάτι του παζλ για μελλοντικές, μεγαλύτερες μελέτες.