Rosemary (Rosmarinus officinalis) — Φωτογραφία: Petro Stelte · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Δεντρολίβανο

Salvia rosmarinus (Rosmarinus officinalis)

«Δροσιά της θάλασσας»: ρητινώδης μεσογειακός θάμνος που ανθίζει γαλάζιο ακόμη και τον χειμώνα.

Οικογένεια: Χειλανθή (Lamiaceae)
Έλαιο από: Φύλλα

Πώς μοιάζει

Αειθαλής θάμνος έως 1,5–2 μ. Τα φύλλα μοιάζουν με χοντρές βελόνες: δερματώδη, σκουροπράσινα από πάνω και λευκά χνουδωτά από κάτω, με γυρισμένες άκρες.

Μικρά δίχειλα άνθη, από γαλάζια έως βιολετί, κάθονται σε όλο το μήκος των κλαδιών. Σε ήπιο κλίμα ανθίζει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, και τον χειμώνα.

Πού φυτρώνει

Το δεντρολίβανο φυτρώνει άγριο σε ξηρές βραχώδεις ακτές και στη μεσογειακή φρυγανική βλάστηση και είναι κλασικό στους κυπριακούς κήπους. Το περισσότερο έλαιο προέρχεται από την Τυνησία, το Μαρόκο και την Ισπανία. Από το 2017 κατατάσσεται στο γένος της φασκομηλιάς, Salvia rosmarinus.

Από τι αποτελείται

Τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου και οι μοριακοί τους τύποι. Οι αναλογίες διαφέρουν ανάλογα με τη σοδειά, την προέλευση και την απόσταξη.

C₁₀H₁₈O1,8-Κινεόλη (ευκαλυπτόλη)38–55% · τυπική αναλογία
C₁₀H₁₆OΚαμφορά5–15% · τυπική αναλογία
C₁₀H₁₆α-Πινένιο9–14% · τυπική αναλογία

Πώς μπορεί να βοηθήσει

Παραδοσιακή χρήση

Από την αρχαιότητα το δεντρολίβανο είναι μυρωδικό της κουζίνας και σύμβολο μνήμης· κλαδάκια έμπαιναν σε γαμήλια στεφάνια και καίγονταν αντί για λιβάνι.

Ο EMA αναγνωρίζει το έλαιο δεντρολίβανου σε κρέμες και αλοιφές ως παραδοσιακό φυτικό φάρμακο για ήπιους μυϊκούς και αρθρικούς πόνους και ήπια κυκλοφορικά προβλήματα στα πόδια. Βασίζεται μόνο στη μακροχρόνια χρήση, όχι σε κλινικές μελέτες.

Αφορά καταχωρισμένα φυτικά φάρμακα με καθορισμένες δόσεις, όχι καλλυντικά ή έλαια τροφίμων.

Τι λέει η έρευνα

Η περισσότερη έρευνα είναι εργαστηριακή και συνοψίζεται σε ανασκόπηση του 2019. Ένα μικρό βρετανικό πείραμα συνέδεσε την ποσότητα 1,8-κινεόλης από το άρωμα με την επίδοση σε νοερή αριθμητική — το παρουσιάζουμε, με τους περιορισμούς του, στο περιοδικό.

Μόνο για ενημέρωση. Δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή και δεν αντικαθιστά τον γιατρό. Τα αιθέρια έλαια δεν είναι φάρμακα και δεν προορίζονται για διάγνωση, θεραπεία ή πρόληψη ασθενειών.

Πώς χρησιμοποιείται

Κουζίνα
Η ευρωπαϊκή ετικέτα επιτρέπει τη χρήση του ως αρωματικό τροφίμων: όχι πάνω από 1 σταγόνα την ημέρα, πάντα αναμεμειγμένη σε φαγητό ή ρόφημα. Ανακατέψτε το σε λίγες κουταλιές ελαιόλαδο για ψητές πατάτες, λαχανικά ή φοκάτσια.
Κουζίνα
Το ίδιο το φυτό: φρέσκα κλαδάκια με αρνί, κοτόπουλο, ψωμί και ψητά λαχανικά.

Ασφάλεια

Από την ευρωπαϊκή ετικέτα: μόνο αραιωμένο, όχι πάνω από μία σταγόνα την ημέρα. Φυλάσσεται μακριά από παιδιά. Σε εγκυμοσύνη ή ιατρική παρακολούθηση, ρωτήστε τον γιατρό. Αποφύγετε τα μάτια και τους βλεννογόνους.

Τα φάρμακα με έλαιο δεντρολίβανου δεν προορίζονται για άτομα κάτω των 18, σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό, ή σε καρδιακή ή νεφρική νόσο· μπορεί να προκαλέσουν δερματικές αντιδράσεις ή δυσκολία στην αναπνοή σαν άσθμα (EMA). Αν έχετε επιληψία, ρωτήστε τον γιατρό πριν το χρησιμοποιήσετε.